Köpekler

Köpek Evcilleştirilen bir hayvandır.

Köpek (Canis lupus familiaris), köpekgiller (Canidae) familyasından görünüş ve büyüklükleri farklı, üçyüzden fazla evcil ırkı olan omnivor hayvan.

Başı az çok uzun, üst çenede üç, alt çenede dört kesici dişi bulunur. Ön ayakları beş, arka ayakları dört parmaklıdır. Tırnakları kedi gibi çekilebilme özelliğinden mahrumdur.

Gündüz ve gece faaldir. Koku alma ve işitme duyuları keskindir. Görme mekanizması, sarı ve mavi renkleri daha iyi algılayabilen yapıdadır. Zeki olduğundan kolayca terbiye edilebilir. Sahibine bağlılığı ile ün yapmıştır. Parmakları üstünde koşar ve iyi yüzer. Saatte 50 km hızla yol alır.

Erkek köpekler arka bacaklarından birini kaldırarak idrar bırakırlar. Ağaç kökü, kaya gibi yerlere kokulu olan idrarlarını yaparak, bölgelerinin sınırlarını çizerler. Daha sonra, arka ayaklarıyla boğa gibi tepinerek, idrar ve dışkı bıraktığı yere patilerindeki bezde bulunan hormonları bırakır. Bu hormonlar köpeğin cinsiyeti, yaşı, statüsü ve üreme durumu gibi konularda, diğer köpekleri bilgilendirmek içindir. Her köpek komşu köpeklerin kokulu işaretlerini tanır ve bölgelerine girmekten çekinir. Köpeklerin koku hafızası son derece gelişmiştir ve yeni bir kokuyu aldıktan hemen sonra, burnunu yalayarak bu kokuyu hafızasına alır.

Erkek köpeklerin eşleşme güdüsü, kızana gelmiş herhangi bir dişi kokusu aldığında devreye girerken, dişiler ırklara göre değişmekle beraber ortalama 180 günde bir eşleşme dönemine girerler ve sadece bu dönemin uygun günlerinde çiftleşebilirler. Eşleşmenin olduğu dönemde kanama olur ve bu dönem, 180 günde bir, 18 gün süren bir siklustur. Kanamanın 2. ve 5. günleri arası, eşleşme için uygundur. 63 günlük bir gebelik devresinden sonra, dişi, burnu tamamen açık, gözleri kapalı ve sağır 2-8 yavru doğurur. Yavru sayısı, eşleşme sıklığı, eşleşme zamanı, dişiyi dölleyen erkeklerin sayısı ya da erkeğin döl kalitesi gibi etkenlere bağlıdır. Yavru doğduğunda, sadece burnu açıktır, 14. günde gözler, 21. günde kulaklar açılır. Anne köpek, doğumda, son yavrunun gelmesiyle beraber, yavru toplama motor şablonunun etkisiyle, 14 gün boyunca yavrularına muazzam bir ilgi gösterir. 14. günde yavruların gözleri açıldığında, annedeki oksitosin hormonu tamamen normal seviyeye gelmiş ve anne yavruları ile ilgisini hemen hemen keser. Yavrular için çözüm üretme, kaybolduklarında arama, yardım için çağırdıklarında yanlarına gitme gibi eylemleri keser. Yavrular altı hafta süt emerler.

Köpeklerin ter bezleri pati yastıklarındadır. Yeterince ter atamadıkları için, ağız ve salya yoluyla sıvı atarlar. Özellikle sıcak zamanlarda dillerini ağızlarından sarkıtarak harâretlerini dışarı atarak serinlerler.

Köpek Türleri:

A
Affenpinscher (4)
Afgan Tazısı (12)
Aidi (4)
Ainu (4)
Airedale Terrier (7)
Akbaş (15) Türk Köpekleri/Turkish Dogs
Akita Ä°nu (10)
Alabay (Alabai) (42)
Alaskan Malamute (18)
Alman Av Terrieri (6)
Alman Çoban Köpeği (35)
Alman Kalın Tüylü Pointer (7)
Alman Kısa Tüylü Pointer (11)
Alman Spanieli (9)
Alpine Dachsbracke (5)
Amerikan Bulldog (43)
Amerikan Cocker Spaniel (10)
Amerikan Eskimo (6)
Amerikan Pitbull Terrier (9)
Amerikan Staffordshire Terrier (20)
Amerikan Su Spanieli (3)
Amerikan Tilki Tazısı (5)
Amerikan Tüysüz Terrieri (13)
Amerikan Yerli Köpeği (22)
Appenzell Dağ Köpeği (11)
Ariegeois (6)
Avustralya Çoban Köpeği (17)
Avustralya Sığır Köpeği (8)
Avustralya Terrier (5)
Avustralyalı Kelpie (24)
Avusturya Tazısı (6)
Avusturyalı Pinscher (10)
B
Bandogge Mastiff (8)
Basenji (9)
Basset Hound (16)
Bavyera Dağ Tazısı (7)
Beagle (24)
Beauceron (17)
Bedlington Terrier (11)
Belçika Groenendael (6)
Belçika Laekenois (13)
Belçika Malinois (10)
Belçika Tervuren (8)
Bergamasco (19)
Bernese Dağ Köpeği (7)
Bichon Frise (10)
Billy (3)
Bloodhound (10)
Border Collie (21)
Border Terrier (8)
Borzoi (9)
Boston Terrier (11)
Bouvier des Ardennes (9)
Bouvier des Flandres (5)
Boxer (9)
Brezilya Mastiff (12)
Briard (6)
Brittany (15)
Brüksel Griffonu (7)
Bull Terrier (15)
Bullmastiff (13)
Büyük İsveç Dağ Köpeği (5)
C
Cairn Terrier (10)
Canaan Köpeği (10)
Cao da Serra da Estrela (13)
Cao de Castro Laboreiro (17)
Cao de Serra de Aires (14)
Cardigan Welsh Corgi (8)
Catahoula Leopar Köpeği (36)
Cavalier King Charles Spanieli (9)
Cesky Terrier (21)
Chesapeake Bay Retriever (17)
Chiens Francaises (16)
Chihuahua (31)
Chow Chow (çin Aslanı) (12)
Clumber Spaniel (9)
Collie (23)
Curly-Coated Retriever (7)
Çatalburun (21) Türk Köpekleri/Turkish Dogs
Çin Creste Köpeği (6)
Çin Shar-Pei (7)
D
Dachshund (Sosis) (22)
Dalmaçyalı (25)
Dandie Dinmont Terrier (7)
Dev Schnauzer (7)
Doberman Pinscher (24)
Dogo Arjantin (21)
E
Entlebucher (24)
Eskimo Köpeği (32)
F
Field Spaniel (7)
Fin Tazısı (19)
Finnish Spitz (6)
Flat Coated Retriever (8)
Fox Terrier (Smooth) (14)
Fox Terrier (Wire) (11)
Fransız Bulldog (8)
Fransız Mastiff (21)
G
Glen of Imaal Terrier (6)
Golden Retriever (59)
Gordon Setter (5)
Grand Bleu de Gascogne (9)
Grand Gascon Saintongeois (12)
Great Dane (Danua) (11)
Great Phyrenees (11)
Greyhound (10)
Grönland Köpeği (25)
H
Hanover Tazısı (3)
Harrier (4)
Hırvat Çoban Köpeği (7)
Hollanda Çoban Köpeği (10)
Hovawart (36)
I
Ibizan Hound (10)
İlirya Çoban Köpeği (6)
Ä°ngiliz Bulldog (20)
Ä°ngiliz Cocker Spaniel (21)
Ä°ngiliz Setter (16)
Ä°ngiliz Springer Spaniel (17)
İngiliz Tilki Tazısı (10)
İrlandalı Kurt Tazısı (9)
İrlandalı Setter (15)
İrlandalı Su Spanieli (9)
İrlandalı Terrier (11)
İskoç Geyik Tazısı (7)
İskoç Terrier (9)
Ä°spanyol Mastiff (11)
İsveç Çoban Köpeği (17)
İsveç Geyik Avcısı (3)
İtalyan Tazısı (10)
İzlanda Köpeği (2)
J
Jack Russell Terrier (17)
Japon Chin (6)
K
Kangal (25) Türk Köpekleri/Turkish Dogs
Karelya Ayı Köpeği (13)
Kars Çoban Köpeği (7) Türk Köpekleri/Turkish Dogs
Karst Çoban Köpeği (3)
Katalan Çoban Köpeği (9)
Keeshond (9)
Kerry Blue Terrier (12)
King Charles Spaniel (9)
Komondor (13)
Kuvasz (14)
Kyüshü (1)
L
Labrador Retriever (33)
Lakeland Terrier (9)
Landseer (29)
Lapphund (15)
Lapponian Çoban Köpeği (9)
Leonberger (27)
Lhasa Apso (13)
Lowchen (7)
M
Maltese (7)
Manchester Terrier (7)
Maremma Çoban Köpeği (20)
Mastiff (8)
Minyatür Bull Terrier (8)
Minyatür Pinscher (7)
Minyatür Schnauzer (12)
Mudi (27)
N
Napoliten Mastiff (3)
Newfoundland (17)
Norfolk Terrier (8)
Norrbottenspets (18)
Norsk Buhund (20)
Norveç Geyik Avcısı (15)
Norwich Terrier (16)
O
Old English Sheepdog (12)
Otterhound (9)
P
Pappilon (12)
Pekingese (14)
Pembroke Welsh Corgi (12)
Peru Tüysüz Köpeği (20)
Petit Basset Griffon Vendien (9)
Petit Bleu de Gascogne (3)
Pharaoh Hound (14)
Picardy Çoban Köpeği (11)
Plott Tazısı (14)
Pointer (26)
Poitevin (3)
Polonya Tazısı (6)
Pomeranyalı (9)
Poodle (Minyatür Kaniş) (12)
Poodle (Standart KaniÅŸ) (16)
Portekiz Su Köpeği (7)
Pug (21)
Puli (10)
Pumi (15)
Pyrenees Çoban Köpeği (11)
Pyrenees Mastiff (11)
R
Rafeiro do Alentejo (3)
Rhodesian Ridgeback (18)
Rottweiler (26)
Russian Spaniel (12)
S
Sakallı Collie (9)
Saluki (15)
Samoyed (21)
Sanshu (2)
Schipperkee (11)
Sealyham Terrier (10)
Shetland Çoban Köpeği (10)
Shiba Inu (12)
Shih-Tzu (15)
Sibirya Kurdu (Husky) (36)
Silky Terrier (10)
Siyah ve Açık Kahverengi Rakun Tazısı (5)
Skye Terrier (9)
Slovak Tchouvatch (17)
Soft Coated Wheaten Terrier (7)
Sokö (Sokak Köpeği) (12) Türk Köpekleri/Turkish Dogs
St. Bernard (Saint Bernard) (18)
Staffordshire Bull Terrier (15)
Standart Schnauzer (6)
Steinbracke (1)
Styrian Dağ Tazısı (1)
Sussex Spanieli (4)
T
Tatra Çoban Köpeği (3)
Tibet Terrieri (7)
Tibetli Mastiff (10)
Tibetli Spaniel (8)
Tosa (6)
Trigg Tazısı (1)
Türk Tazısı (5) Türk Köpekleri/Turkish Dogs
Tüysüz Collie (2)
Tyrolean Tazısı (6)
U
V
Valee Çoban Köpeği (7)
Vizsla (14)
W
Weimaraner (27)
Welsh Springer Spaniel (11)
Welsh Terrier (14)
West Highland White Terrier (20)
Westphalia Basseti (2)
Whippet (20)
Wirehaired Pointing Griffon (8)
Y
Yorkshire Terrier (17)
Z

Yaban, köpekler, et yiyen memeliler (Carnivora) takımına baÄŸlı bir aileyi, «Canidae ailesi» ni meydana getirirler. Etçillere, açık denizlerin dışında her yerde raslamaktayız. Kurt ovalarla kırları devriye gezer. Kediler ormanlarda, susamuru ile vizon akarsularda nöbet tutar. Porsuk yeraltına girer. Sansar aÄŸaçlara tırmanır. Rakun veya küçük ayıgil bataklıkları gezer. Kutup ayısı Kuzey Kutbu’nun kıyı sularından ayrılmaz, gelincik ise yüksek otlu çayırlarla çalılıklarda tetikte bekler.
Tasmanya kurdu gibi bazı keseliler de etle karınlarını doyururlar. Keseli sıçangiller, kirpigiller, bazı yarasalar, hatta bazı kemiriciler de aynı şeyi yaparlar. Açık denizlerde de, katil balina sıcakkanlı hayvan nüfusunu epey eksiltir. Bütün bu memeliler başka başka takımların hayvanıdırlar.
Beri yandan etçiller takımının bütün üyeleri de sırf etle karın doyurmazlar. Meselâ ayılar geniş çapta meyva, hatta otla beslenirler. Birtakım etçiller yalnız böcek yer,dev panda ise ağzına ot ve yapraktan başka şey koymaz.

Yabani köpeklerin görme ve işitme duyguları gayet keskindir. Bu bakımlardan insanoğlunu çok geride bırakırlar. Fakat fevkalâde gelişmiş koku alma duygular  daha da fazla dikkate değer. Yabani köpekler bu sayede karanlık bir gecede ormandaki bir izi, insanoğlunun gün ışığında asfalt bir caddeyi takip etmesi kadar kolaylıkla izleyebilirler.
Evcil köpeğin tarihten önceki cağlarda terbiye edilmesine başlanmıştır. Köpeğin insanın otoritesini kabul eden ilk hayvan olduğuna inananlar çoktur. Eldeki deliller Cilâlı Taş Devri adamının, Milâttan önce 6 000 yılında köpeği olduğuna işaret etmektedir.
Köpek, genel olarak gerçek kurdun deÄŸilse bile, Avrupa ile Asya kurdu soyundan gelmektedir. Ä°nsanoÄŸlu türlü cinsleri çiftleÅŸtirmek suretiyle kendisine türlü ÅŸekillerde hizmet eden köpek türleri üretmiÅŸtir. Meselâ, çoban köpekleri, yarış köpekleri, bekçi köpekleri, kızak köpekleri, av köpekleri, polis köpekleri v.s, vardır. Bugün 145 köpek türü bulunduÄŸu göz önünde tutulursa, bu hayvanın türlerinin bütün baÅŸka evcil hayvanlarınkinden fazla olduÄŸu anlaşılır. Yalnız Kuzey Amerika’da evcil köpek nüfusu yirmi milyonu bulur.
Köpekler, kurtlar ve çakallarla çiftleşirse de, hayli farklı olan tilkilere yanaşmazlar. Köpeklerin ortalama olarak akrabalarından daha fazla yavru doğurmaları da, üzerinde durulmaya değer bir noktadır. Evcil bir köpeğin bir batmda on altı yavru doğurması normaldir. Rekor şimdiye kadar bir batında yirmi üç yavrusu olan «foks teriye» cinsi bir köpekteydi. Fakat tabiatta bir batında doğan yavru adedi en fazla  on  dörttür, ki bu da yalnız kurtta görülmüştür. Ortalaması altı veya yedidir.

Köpekler alemine hoş geldiniz. Burada hep köpek konuşacağız.